İzale-i Şuyu (Ortaklığın Giderilmesi) Davaları

İzale-i şuyu, güncel adıyla ortaklığın giderilmesi davası; paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır ya da taşınmaz üzerindeki ortaklığın sona erdirilmesini amaçlar. Ortaklar paylaşım biçiminde anlaşamıyorsa, ortaklardan her biri kural olarak ortaklığın giderilmesini isteyebilir.

Bu alandaki en önemli güncel değişiklik, dava açılmadan önce arabulucuya başvurunun zorunlu hâle gelmesidir. 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır. Başvuru yapılmadan doğrudan dava açılması, davanın usulden sonuçlanmasına yol açabilir.

Arabuluculuk, ortaklara taşınmazın aynen paylaşılması, bir paydaşın diğer payları devralması, satış yöntemi ve bedelin dağılımı gibi seçenekleri daha esnek biçimde konuşma imkânı verir. Taşınmazla ilgili anlaşma belgesinin hukuki sonuç doğurabilmesi için taşınmaz hukukundaki emredici sınırlara uyulması ve sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması gerekir. Mahkeme bu incelemede anlaşmanın içeriğini ve kanuni şartları denetler.

Anlaşma sağlanamazsa görevli sulh hukuk mahkemesinde dava açılabilir. Mahkeme önce malın aynen bölüşülmesinin mümkün olup olmadığını değerlendirir; uygun değilse satış yoluna gidilebilir ve bedel paylar oranında dağıtılır. Tüm paydaşların davada yer alması, güncel tapu ve mirasçılık kayıtlarının tamamlanması, keşif ve değerleme işlemlerinin doğru yürütülmesi sürecin temel parçalarıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; taşınmazın niteliği, paydaşlık yapısı ve özel kanuni sınırlamalar sonucu değiştirebilir.